Sendika kuruldu, işçilerin çoğunluğu üye oldu, bakanlık yetkiyi tescil etti. Sonra işveren itiraz etti ve toplu sözleşme yıllarca dondu. Anayasa Mahkemesi (AYM) bu tabloyu bir kez daha sendika hakkı ihlali saydı.
DİSK'e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası 13 Ekim'de yaptığı açıklamada, AYM'nin MKS Transformatör Ekipmanları San. ve Tic. AŞ işyerine ilişkin başvurusunda Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar verdiğini duyurdu. AYM sendikaya net 100 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
2018'de yetki, ardından 5 yıllık dava
Sendikanın açıklamasına göre metal işkolundaki MKS Transformatör'de yürütülen örgütlenme sonucunda işçilerin çoğunluğu sendikaya üye oldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 16 Mayıs 2018'de Birleşik Metal-İş'in yetkili sendika olduğunu tespit etti. İşverenin itirazıyla açılan dava, AYM başvurusuna kadar yaklaşık 5 yıl sürdü.
Yasaya göre yetki itirazı davalarının 6 iş gününde, istinaftaki dosyaların ise bir ay içinde karara bağlanması gerekiyor. Sendika bu sürelerin uygulamada "yakından dahi" karşılanmadığını belirtti.
"İtiraz, işverene zaman kazandırıyor"
Birleşik Metal-İş açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
> "Yetki tespitine itiraz süreçleri, işverenlere işyerlerini sendikasızlaştırmak, sendikaya üye olan işçileri işten çıkarmak ya da baskı ve tehditle istifaya zorlamak için zaman kazandırmaktadır. Dava sürerken işçiler üzerindeki baskı artmakta, işçilerin iradesi yok sayılmakta ve sendikadan uzaklaştırılmalarının yolu açılmaktadır."
AYM: Sorun yapısal
Karar, AYM'nin bu konudaki yerleşik içtihadının devamı. Mahkeme 2024'teki Genel Kurul kararında (Demiryol-İş, B. No: 2020/34550) yetki itirazı davalarının makul sürede bitirilmemesinin yaygın ve yasadan kaynaklanan yapısal bir sorun olduğunu tespit etmişti. Birleşik Metal-İş'in önceki başvurularında da benzer ihlal kararları çıkmıştı.
Talep: Tek kelimelik değişiklik
Sendika, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 43. maddesinin 5. fıkrasındaki "İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur" hükmünün "durdurmaz" olarak değiştirilmesini istedi. Sorunun AYM tarafından da ortaya konduğunu belirten sendika, bu değişiklikle çözülebilecek bir konuda "daha fazla ısrarcı olunmaması" çağrısı yaptı.
