Silivri'de yapımı süren Berluna Vista Villaları'nın yüklenici firması Aydoğanlar Yapı'da çalışan İnşaat-İş Sendikası üyesi inşaat işçileri, ödenmeyen ücret, fazla mesai ve ihbar tazminatları için 28 Ekim Çarşamba öğle saatlerinde şirketin İstanbul Zeytinburnu'ndaki merkez binasının çatısına çıktı. İnşaat-İş, çatıya çıkan üyeleri için binaya itfaiye ve ambulans getirildiğini duyurdu.
Sendika saat 16.13'te yaptığı paylaşımda, "Çatıya çıkan üyelerimizi kendi kararımızla indirdik. Üyelerimiz Zeytinburnu karakoluna götürüldü. Direnişimiz devam ediyor" dedi. İşçilerin karakoldaki durumuna (gözaltı, ifade, serbest bırakılma) ilişkin bu saate kadar resmi bir bilgi paylaşılmadı.
45 gündür ücret yok
İşçiler, Silivri'deki şantiyede yaklaşık 7–10 gün direndikten sonra 26 Ekim'de eylemlerini Aydoğanlar Yapı'nın Zeytinburnu'ndaki merkezinin önüne taşıdı ve gece gündüz beklemeye başladı. İnşaat-İş Örgütlenme Sekreteri Yunus Özgür'ün ETHA'ya aktardığına göre hakkını alamayan 70 işçi var; eylemi yaklaşık 30 işçi yürütüyor. Özgür, işçilere "mesai ve asgari ücreti ödeyeceğiz" denilerek belge imzalatıldığını, ancak işçilerin bu belgelerde karşılanmayan başka alacakları olduğunu söyledi: "Gece gündüz demeden işçi arkadaşların hakkını alana dek burada bekleyeceğiz."
Direnişteki işçilerden Erdal Cin, "45 gündür ücretlerimizi alamıyoruz. Alacaklarımızı alana kadar hakkımızı aramaya ve mücadelemizi sürdürmeye kararlıyız" dedi. BirGün'ün aktardığına göre işçiler, şantiyede 3. kattan düşen bir işçinin alacağının da ödenmediğini söylüyor.
Umut-Sen de 28 Ekim'de işçilerin "şirketler arasındaki sözleşmelerin arkasına saklanılarak oyalandığını" belirterek, "İşçilerin hakkını vermek yerine sorumluluğu birbirinize atarak işçinin alın terine çökemezsiniz" açıklaması yaptı.
Meclis'e taşındı
DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, 28 Ekim'de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Konukçu önergede, işçilerin yaklaşık 45 gündür ücretlerini taşeron Sayın İnşaat'tan alamadığını, maaşların bir bölümünün resmi kayıtlar üzerinden, bir bölümünün elden ödendiğini, fazla mesai alacakları ile ihbar tazminatlarının ödenmediğini ve işçilerin alacaklarını istediklerinde tehdit edildiklerini aktardı.
Hukuk ne diyor?
İşçilerin muhatap olarak yüklenici Aydoğanlar Yapı'yı göstermesinin hukuki dayanağı İş Kanunu'nun (4857) 2. maddesi. Maddenin altıncı fıkrasına göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu'ndan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu sözleşmeden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Yani ücret, fazla çalışma ve ihbar tazminatı alacaklarından taşeron firma ile asıl işveren konumundaki şirket müteselsilen (birlikte) sorumlu tutulabilir; "şirketler arasındaki ticari anlaşmazlık" bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Ücretini ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında alamayan işçi, İş Kanunu'nun 34. maddesine göre iş görmekten kaçınabilir; bu, grev sayılmaz ve bu nedenle iş sözleşmesi feshedilemez. Gecikmiş ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Ücretin bir kısmının "elden" ödenmesi ise hem gerçek ücretin SGK'ye eksik bildirilmesi hem de ücretin banka aracılığıyla ödenmesi zorunluluğu (İş Kanunu md. 32 ve ilgili yönetmelik) açısından sorun yaratır. İşçinin "ödendi" yazan belgeyi imzalamış olması, belgede yer almayan alacaklarının talep edilmesine engel olmaz; ibranameler İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesindeki sıkı şartlara bağlıdır.
