Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki Politet Tekstil Konfeksiyon A.Ş.'de çalışan işçiler, ücretsiz izin uygulamasının sürdüğünü ve yeni hak ihlalleriyle karşılaştıklarını söyledi. Mezopotamya Ajansı'na (MA) konuşan ve Evrensel'in de 28 Ekim'de aktardığı işçilere göre şirket, bazı çalışanları yeniden işbaşına çağırdı; ancak bu süreçte yıllık izin hakkı olanların izinleri, ücretsiz izinde geçen günlerde kullanılmış gibi gösterildi, yıllık izni olmayanların ise ücretinden kesinti yapıldı.
İşçiler ayrıca ücretlerinin asgari ücret kadarının bankaya yatırıldığını, kalanını ise elden aldıklarını ileri sürdü. Ücretin bir bölümünün kayıt dışı ödenmesi, sigorta priminin ve kıdem tazminatının daha düşük bir ücret üzerinden hesaplanması anlamına geliyor. Evrensel'in telefonla ulaştığı şirket yetkilileri ise iddiaları reddederek kendilerine yönelik karalama yapıldığını öne sürdü.
"İş bittikten sonra tekrar ücretsiz izin"
İşçiler yaşadıklarını şöyle anlattı: "İş olduğunda önce kesim bölümünü çağırıyorlar. Sonra dikim en son ise paketleme ardından herkesi tekrar evine yolluyorlar. Geçen iş geldiği için biz işçileri yine çağırdılar. Ancak bu sefer bize sizin haberiniz çıktığı için, 'Ücretsiz izinde olup yıllık izinleri olanların yıllık izinlerini kullanmış gibi yapacağız. Yıllık izinleri olmayanların maaşlarından kesinti yapacağız' denildi. İş bittikten sonra tekrar ücretsiz izne çıkarıldık."
İşçilere göre amaç, kendilerini istifaya zorlamak: "Çünkü onlar bizi çıkarırsa tazminatlarımızı verecekler. Tazminat ve diğer haklarımızı vermemek için bunu yapıyorlar. Aramızda uzun süredir çalışanlar da var. Biz tazminat ve diğer haklarımızı vermelerini talep ediyoruz."
İşçilerin sözünü ettiği ilk haber, MA'nın 18 Eylül'de yayımladığı "Tekstil işçilerine ücretsiz izin dayatması" başlıklı haberdi. O haberde işçiler, yıllık izinleri varken yaklaşık 15 günlük ücretsiz izne çıkarıldıklarını, itirazlarına rağmen uygulamanın yeniden gündeme geldiğini anlatmış ve "Ücretsiz izin nedeniyle geçinemiyoruz" demişti. Şirket o tarihte MA'nın sorularını yanıtsız bırakmıştı.
Hukukçu: Rıza yoksa ücretsiz izin geçersiz
İstanbul Barosu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Merkezi Başkanı ve ÖHD Emek Komisyonu üyesi avukat Nimet Acar, anlatılan uygulamaların işçileri istifaya zorlayarak kıdem ve ihbar tazminatından mahrum bırakmayı amaçlayan bir mobbing politikası olduğunu söyledi. Acar'a göre 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca işçinin açık ve yazılı rızası olmadan tek taraflı ücretsiz izin geçersiz; işçinin çalışmaya hazır olduğu bu dönemde ücret hakkı sürüyor.
Acar, ücretsiz izin sürelerinin yıllık ücretli izinden düşülmesinin kanunen yasak olduğunu, izinlerin usulüne uygun kullandırıldığını yazılı kayıtlarla kanıtlama yükünün işverende bulunduğunu ve işçinin onayı olmadan yapılan ücret kesintisinin ücret ödeme borcunun açık ihlali olduğunu vurguladı. Bu durumun işçilere iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme, kıdem tazminatı, kesilen ücret farkları ve kalan yıllık izin alacaklarını talep etme hakkı verdiğini söyledi.
Tekstilde ücret ve tazminat alacakları için örgütlü mücadele bazı işyerlerinde sonuç da veriyor: İzmir Buca'da kapanan Atamay Tekstil'in işçileri, eylemlerin ardından alacakları için ödeme taahhüdü almıştı.
