KESK'e bağlı Büro Emekçileri Sendikası'nın araştırma merkezi BES-AR, Ekim 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'nın sonuçlarını 15 Ekim'de açıkladı. Gıda fiyatları üzerinden yapılan hesaplamaya göre dört kişilik bir memur ailesinin sağlıklı beslenmesi için her ay harcaması gereken tutar, yani açlık sınırı 49 bin 809 liraya ulaştı. Sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti 1.660 lirayı geçti.
Gıdanın yanı sıra giyim, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi zorunlu harcamaları da kapsayan yoksulluk sınırı 125 bin 744 lira olarak hesaplandı. Bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 81 bin 783 lira.
Asgari ücret mutfağa bile yetmiyor
BES-AR, 28 bin 75 lira olan net asgari ücretin açlık sınırının "yüzde 77,41 altında" kaldığını ve asgari ücretlinin "sadece karnını doyurabildiğini" yazdı. Rakamlar karşılaştırıldığında açlık sınırı asgari ücretin yüzde 77,41 üzerinde; başka bir deyişle asgari ücret, açlık sınırının 21 bin 734 lira, yaklaşık yüzde 43,6 altında kalıyor. Asgari ücretle geçinen dört kişilik bir hane, yalnızca mutfak masrafını karşılamak için bile bu ücretin neredeyse iki katına ihtiyaç duyuyor.
Araştırmanın değişim tablosuna göre açlık sınırı bir önceki aya göre yüzde 0,31, yoksulluk sınırı yüzde 1,13 arttı. Geçen yılın aralık ayına göre açlık sınırındaki artış yüzde 27,69, yoksulluk sınırındaki artış yüzde 29,52. Bir yıl öncesine göre ise açlık sınırı yüzde 33,58, yoksulluk sınırı yüzde 36,12, bekâr çalışanın yaşam maliyeti yüzde 34,09 yükseldi. Bu oranlar, TÜİK'in eylül için açıkladığı yüzde 29,73'lük yıllık enflasyonun üzerinde: Eylül enflasyonu açıklandı.
"Maaşın yüzde 75-80'i kiraya gidiyor"
Araştırmaya göre büyükşehirlerde kamu emekçileri barınma ihtiyacını karşılamak için maaşlarının neredeyse yüzde 75-80'ini kiraya ödüyor; pek çoğu öğrenci evi gibi 3 ila 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor. BES, "Tüm kamu emekçilerine, asgari ücretlilere ve emeklilere insanca yaşayabilecek bir ücret talebimizde ısrar ediyoruz" dedi.
BES, Genel Başkan Özer Avanaş'ın sonuçları açıkladığı videoyu paylaşırken "Emekçiler ve emekliler her geçen gün daha fazla yoksullaşırken kamu kaynakları iktidarın yakın çevresine aktarılmaya devam ediyor" dedi. BES, kayıpların giderilmesi ve acil ek zam talebiyle 21 Ekim'de alanlarda olacağını duyurdu.
Farklı kurumların açlık sınırı hesapları, sepet ve yöntem farkları nedeniyle birbirinden ayrışıyor; TÜRK-İŞ eylülde Ankara'daki dört kişilik aile için açlık sınırını 37 bin 801 lira olarak hesaplamıştı: TÜRK-İŞ eylül araştırması. Hangi yöntemle bakılırsa bakılsın tablo aynı: Asgari ücret de memur maaşı da emekçinin zorunlu ihtiyaçlarının gerisinde kalıyor. 2027 bütçe görüşmeleri öncesinde ücret ve maaş artışlarının bu tabloya göre mi, yoksa enflasyon hedeflerine göre mi belirleneceği, kamu emekçileri ve işçiler açısından belirleyici olacak.
