Türkiye İş Kurumu'nun (İŞKUR) İşsizlik Sigortası Fonu Bülteni'ne göre eylül ayında yeni hak kazananlar ve ödemesi devam edenlerle birlikte 484 bin 949 kişiye toplam 7 milyar 693 milyon 477 bin TL işsizlik ödeneği ödendi. BirGün'ün 26 Ekim'de yayımlanan analizine göre bu, kişi başına yaklaşık 15 bin 865 TL'lik bir ortalamaya denk geliyor.
Ortalama ödenek tavanın 10 bin 559 TL altında
İşsizlik ödeneği, işçinin son dört aydaki prime esas kazançlarına göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın yüzde 40'ı olarak belirleniyor ve brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor. 2026'da brüt asgari ücret 33 bin 30 TL olduğu için tavan ödenek 26 bin 424 TL, taban ise 13 bin 212 TL. BirGün'ün hesabına göre eylüldeki ortalama ödenek brüt asgari ücretin yüzde 48'i düzeyinde kaldı ve tavanın 10 bin 559 TL altında.
Ödeneğe erişim de dar. Hak kazanmak için işçinin kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalması, son üç yılda en az 600 gün prim ödemiş olması, işten ayrılmadan önceki son 120 gün kesintisiz çalışmış olması ve 30 gün içinde İŞKUR'a başvurması gerekiyor. BirGün'ün aktardığı TÜİK verisine göre resmî işsiz sayısı 2 milyon 740 bin kişi; ödenek alanların sayısı bunun beşte birine bile ulaşmıyor.
Fon büyüyor, giderde işveren kalemleri önde
Bültene göre fonun ocak-eylül dönemindeki toplam geliri 518,7 milyar TL, toplam gideri 264 milyar TL oldu. Gider kalemlerinde ilk sırada 92,8 milyar TL ile işverenlere yönelik teşvik ve destek ödemeleri yer aldı. İşsizlik ödeneği 82,6 milyar TL ile ikinci sırada kaldı; aktif işgücü programlarına 53,1 milyar TL, işbaşı eğitim programlarına 29,4 milyar TL harcandı.
BirGün, teşvik ödemeleri ile işbaşı eğitim programlarını birlikte "işverene aktarılan" kaynak olarak değerlendirerek dokuz aydaki tutarın 122,2 milyar TL'ye, yani fon giderlerinin yaklaşık yüzde 46'sına ulaştığını hesapladı. İşsizlere yapılan doğrudan ödenek ödemesi ise giderin yaklaşık yüzde 31'inde kaldı.
Fonun gelirleri işçinin brüt ücretinden kesilen yüzde 1, işverenin yüzde 2 ve devletin katkısından oluşuyor. Bülten, mayıs öncesinde yüzde 1 olarak uygulanan devlet katkı oranının yüzde 0,5'e indirildiğini de kaydediyor. Fonun varlığı eylül sonunda 883,2 milyar TL'ye ulaştı; bu tutar 2025 sonuna göre yüzde 40,5 artış anlamına geliyor. Varlığın yüzde 70'i tahvilde değerlendiriliyor.
