İzmir Aliağa'daki Smart Güneş Teknolojileri fabrikasında işten çıkarılan işçiler, dün Emek Pusulası'nda duyurduğumuz gibi bugün (22 Ekim) seslerini Ankara'ya taşıdı. EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ve YENİ Parti Bursa Milletvekili Kayıhan Pala'nın katılımıyla TBMM'de basın toplantısı düzenlendi. İşçilerin ortak açıklamasını Sevda Karaca okudu.
655 işçinin yüzde 90'ı Enerji-Sen'e geçti
Açıklamaya göre fabrikada işten çıkarmalardan önce 245'i kadın 655 kişi çalışıyordu ve çalışanların yüzde 90'a varan bölümü TES-İŞ'ten ayrılarak DİSK/Enerji-Sen'de örgütlendi. Örgütlenmeye öncülük eden yedi işçi "departman fazlalığı" gerekçesiyle çıkarıldı. İşçiler 11 Eylül'de İş Kanunu'nun 34. maddesine dayanarak çalışmaktan kaçındı; dört gün süren eylemin ardından işverenle mutabakat imzalandı. Mutabakatta sendikal baskı yapılmayacağı, çoğunluğu sağlayan sendikanın muhatap alınacağı, ödenmeyen dönem zammı için ödeme planı sunulacağı ve çıkarılan yedi işçi için 10 gün müzakere yürütüleceği yazıyordu. İşçilere göre işveren bu sözlerin hiçbirini tutmadı.
Direniş çadırının kurulduğu gün 74 işçi daha
7 Ekim'de fabrika önüne direniş çadırı kurulduğu gün 74 işçi daha, disiplin kurulu kararı gösterilerek İş Kanunu'nun 25/II maddesi uyarınca, yani "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" gerekçesiyle tazminatsız çıkarıldı. Böylece çıkarılan işçi sayısı 85'e ulaştı; bunların 32'si kadın. Şirket ise Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamada çıkarmaları performans ve uyum gerekçelerine bağladı ve üretimin Anadolu'ya ve ABD'ye kaydırılmasına yönelik hazırlıklarını duyurdu.
"Kamu desteği ile işten çıkarmalar araştırılsın"
İşçilerin dört talebi var: 85 işçinin derhal işe iadesi; Enerji-Sen'de örgütlenen işçilerin sendika seçme özgürlüğünün tanınması ve yetki ile toplu sözleşme önündeki fiili engellerin kaldırılması; ödenmeyen dönem ve enflasyon zamlarıyla tüm yasal alacakların ödenmesi; şirkete sağlanan kamu destekleri ve istihdam teşviklerinin amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının Meclis ve bakanlıklarca araştırılması. İşçiler, çıkarılanlar arasında 32 kadın bulunmasının kadın istihdamı teşvikleri açısından da incelenmesini istedi.
Hukuki çerçeve
Anayasa'nın 51. maddesi ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi, işçinin sendikaya üye olması ya da sendika değiştirmesi nedeniyle işten çıkarılmasını yasaklıyor. Bu durumda işçi, iş güvencesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın en az bir yıllık ücreti tutarında sendikal tazminat isteyebiliyor; işe iade davasında da sendikal neden kanıtlanırsa ayrıca sendikal tazminata hükmediliyor. İşçiler, 25/II gibi en ağır fesih gerekçesinin toplu biçimde, sendikal örgütlenmenin hemen ardından kullanılmasının asıl nedeni gizlediğini savunuyor.
Sendika seçtikleri için kapının önüne konan işçiler, kamu kaynağıyla büyüyen bir şirketin "yeşil enerji" vitrininin arkasındaki ucuz emek düzenini Meclis kürsüsünden teşhir etti. Fabrika önündeki direniş, işçilerin açıklamasıyla, "işten atılan arkadaşlarımızın işe iadesi gerçekleşene kadar" sürecek.
