İzmir'de yayın yapan MANŞETİZ haber sitesinde çalışan 12 basın emekçisi, ücretlerinin ödenmemesinin ardından 14 Ekim'de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına "48" koduyla işten çıkarıldı. Evrensel'e konuşan gazeteciler Kardelen Başol ve Sercan Engerek, işten çıkarmaların ödenmeyen maaşlar için avukata danıştıklarının öğrenilmesinin ardından hızla gerçekleştiğini söyledi.
Ağustostan beri geciken maaşlar
Gazetecilerin anlatımına göre MANŞETİZ yayın hayatına 5 Mayıs'ta başladı; sorunlar ağustostan itibaren maaş ödemelerinin gecikmesiyle başladı. Eylülde de maaşlar gecikti, yemek kartı ödemeleri yapılmadı. Ofiste su sebili ve buzdolabının bile bulunmadığını, klimanın ancak temmuzda geldiğini anlatan gazeteciler, "Muhabirler kredi çekip habere gitmek zorunda kaldı" dedi. Fiziki koşullar nedeniyle son iki ay işverenin bilgisi dahilinde evden çalıştıklarını, ardından borcu ödenmediği için site yönetim panelinin kapatıldığını ve haber giremediklerini aktardılar.
"Kod 48 iddiası gerçeği yansıtmıyor"
Gazetecilere göre işveren, çalışanların ayın 6'sından itibaren çalışmadığını ileri sürerek haklı fesih yoluna gitti. Gazeteciler bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, her şeye rağmen çalışmayı sürdürdüklerini söylüyor. SGK'nın işten ayrılış nedenleri listesinde 48 kodu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-g bendine, yani işçinin izinsiz ya da haklı bir sebebe dayanmadan işe devam etmemesine dayanan haklı feshi karşılıyor. Bu bentle çıkarılan işçi kıdem ve ihbar tazminatına ve işsizlik ödeneğine erişemiyor. MANŞETİZ yönetiminin konuya ilişkin kamuoyuna yaptığı bir açıklama bulunamadı.
Gazeteciler, 48 koduyla yapılan çıkışların geri çekilmesini ya da düzeltilmesini; ekim maaşlarının, eylül ve ekim aylarına ait yemek kartı ödemelerinin, mayıstan bu yana dört çalışana ödenmeyen yemek ücretlerinin ve resmî tatillerde yapılan çalışmanın fazla mesai ücretlerinin ödenmesini istiyor. İhbar tazminatı ve diğer yasal alacaklarının da ödenmesini talep eden gazeteciler arabuluculuğa başvurdu; talepleri karşılanmazsa hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini açıkladı.
Meslek örgütlerinden dayanışma
DİSK Basın-İş, çalışmaları engellenen gazetecilerin "devamsızlık" gerekçesiyle Kod 48 ile işten çıkarılmasını "açık bir hak gaspı" olarak nitelendirdi; biriken ücretler ödenene ve Kod 48 uygulaması geri çekilene kadar sürecin takipçisi olacağını açıkladı. İzmir Gazeteciler Cemiyeti (İGC) yönetimi de 20 Ekim'de gazetecilerle bir araya geldi. İGC Başkanı Dilek Gappi, "Kod 48'in basın sektöründeki emekçilere uygulamasının bedeli ağırdır. Bu yaşananları kabul etmemiz mümkün değildir" dedi.
Kod 48, ücretini isteyen işçiyi hem işinden hem de yasal güvencelerinden aynı anda koparmanın aracına dönüşüyor. MANŞETİZ emekçilerinin sözleri, basın emekçilerinin de aynı sınıfın parçası olduğunu hatırlatıyor: "Biz her gün işçilerin maaşlarını alamadığını, yan haklarının ödenmediğini ve bu nedenle mücadele ettiklerini haber yapıyoruz. Şimdi benzer bir durum bizim başımıza geldi." Haberi yazanla haberi yapılan işçi arasındaki mesafe, maaş gününde kapanıyor.
