Kamuda emeklilik hakları, göreve başlama tarihine göre iki ayrı kanuna bölünmüş durumda. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç'ın 12 Ekim 2026 tarihli analizine göre 14 Ekim 2008 öncesi memurlar 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na, 15 Ekim 2008 ve sonrası ilk kez memur olanlar ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi.
İki rejim arasında emekli aylığı hesabı belirgin biçimde farklılaşıyor. 5434'te aylıklar görev ve unvana, ek göstergeye göre bağlanırken 5510'da çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar esas alınıyor. Kıvanç'ın verdiği örneğe göre 3600 ek gösterge, 5434'lü bir memurun emekli aylığını hemen etkilerken 5510'luda aynı etkinin oluşması için uzun süre o ek göstergeye tabi çalışmak gerekiyor.
Prim kesilmeyen ödemeler
Analize göre 2023'te başlayan ve Temmuz 2026'da 25 bin 153 TL'ye ulaşan seyyanen zam ile memurların bazı diğer ödemelerinden sosyal sigorta primi kesilmiyor. Bu durum, prime esas kazancı ve dolayısıyla ileride bağlanacak emekli aylığını düşük tutuyor. Habertürk'ün örneklerinde 15 Ekim 2008'de göreve başlayan bir öğretmenin brüt maaşı 87 bin 414 TL iken prime esas kazancı 52 bin 158 TL; hemşirede brüt 93 bin 268 TL'ye karşılık 48 bin 632 TL; poliste brüt 102 bin 444 TL'ye karşılık 53 bin 902 TL olarak gösteriliyor.
Yazıda, aylık bağlama oranı yüzde 50 varsayılarak yapılan basitleştirilmiş hesapta emekli aylığının brüt maaş yerine prime esas kazanç üzerinden bağlanması halinde öğretmen, hemşire ve polis için aylıkların belirgin biçimde düşeceği örnekleniyor. Gerçek hesaplamada ise çalışma hayatı boyunca bildirilen kazançların ortalamasının kullanılacağı hatırlatılıyor.
2,2 milyon kişi etkileniyor
SGK verilerine dayandırılan tabloda 2009 başında Emekli Sandığı'na tabi aktif memur sayısı 2 milyon 241 bin 418 iken Temmuz 2026 itibarıyla 4/c statüsünde çalışan sayısı 3 milyon 726 bin 946'ya çıkmış. Emekli dosya sayısındaki artış dikkate alınarak görevdeki memurların yaklaşık 2,2 milyonunun 5510 kapsamında olduğu hesaplanıyor.
2008'deki yasa görüşmelerinde Alt Komisyon Başkanı olarak görev yapan dönemin milletvekili Zekai Özcan'ın Habertürk'e aktardığına göre memurların tüm kazançlarının prim kapsamına alınması ve kamu personel reformu birkaç yıl içinde öngörülmüştü; bu reformun yapılmadığı için 2033 ve sonrasında emekli olacak memurlar için sorunların büyüdüğü belirtiliyor.
Uyarı: Bu bir karar değil
Bu haber, yürürlüğe girmiş bir uyum yasasını veya kabul edilmiş bir zam kararını bildirmiyor. Habertürk analizi, mevcut iki kanun farkını ve 18 yıldır çıkmayan düzenleme beklentisini anlatıyor. Hükümetin veya Meclis'in yeni bir uyum tasarısı açıkladığına dair Habertürk metninde bir resmi duyuru yer almıyor.
Kamu personeli gündemi için: Memur sendikalarına yüzde 5 baraj önerisi, Kamu-Sen KPDK'de ek zam ve refah payı istedi ve Memur sendikalarından eylül enflasyonuna tepki.
Emek Pusulası, olası bir uyum taslağı veya kanun teklifini resmi kaynaklardan takip edecek.
