Kamu kurumlarında "taşerona kadro" denilerek 2017'de çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin dışında bırakılan işçiler, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ güvencesiz. DEM Parti Grup Başkanvekili ve Kars Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Ziraat Bankası başta olmak üzere kamu bankalarında alt işveren aracılığıyla çalıştırılan işçilerin durumunu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM'ye taşıdı.
Önergede, aynı işyerinde aynı işi yapan çalışanlar arasında farklı statülerin sürdürülmesinin çalışma hayatında adalet ve eşitlik ilkelerini zedelediği, taşeron uygulamasının uzun yıllardır güvencesizliğe ve ücret adaletsizliğine yol açtığı vurgulandı.
Bakan'a beş soru
Koçyiğit, Ziraat Bankası ve diğer kamu bankalarında alt işveren aracılığıyla çalıştırılan işçi sayısını ve bunun banka ile hizmet türüne göre dağılımını sordu. Kapsam dışı bırakılmanın gerekçesini, aynı kurumda kadro verilen ve verilmeyen işçiler arasındaki ayrımın hukuki dayanağını istedi. Taşeron temizlik işçilerinin hizmet alım sözleşmelerinde yer almayan işlerde çalıştırıldığı iddiasının denetlenip denetlenmediğini, firmaların asgari ücret, kıdem tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini ve ihlal yapan firmalara hangi yaptırımların uygulandığını sordu. Son olarak, kapsam dışındaki taşeron işçilerin kadroya alınması için bir plan ve takvim bulunup bulunmadığını öğrenmek istedi.
KHK neden bankaları kapsamadı?
696 sayılı KHK, 375 sayılı KHK'ye eklediği geçici maddelerle merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları, il özel idareleri, belediyeler, bunların bağlı şirketleri ile 233 sayılı KHK kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde hizmet alımıyla çalışan işçilere sürekli işçi kadrosuna geçiş yolu açtı. Anonim şirket statüsünde, özel hukuka tabi faaliyet gösteren kamu bankaları ise bu tanımların dışında tutuldu. Sonuç: Aynı bankanın aynı şubesinde, devletin sermayesiyle çalışan bir kurumda, temizlik ve destek işlerini yapan işçiler bugün hâlâ ihale dönemine bağlı, her yıl değişebilen firmaların işçisi.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi, alt işverenin ancak "yardımcı işler" ya da işletmenin ve işin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde kurulabileceğini, asıl işin bölünerek alt işverene verilemeyeceğini düzenliyor. Aynı madde, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı yükümlülüklerinden birlikte sorumlu olduğunu da hükme bağlıyor. Sözleşme dışı işlerde çalıştırma iddiası bu nedenle hem muvazaa hem de birlikte sorumluluk tartışmasını gündeme getiriyor.
