Van'ın Özalp ilçesine bağlı Gözdeğmez Mahallesi'nin kırsalında hayvan otlatan Muhammed Mehdi Dinler, 14 Ekim Çarşamba günü yıldırım çarpması sonucu yaşamını yitirdi. Yerel basına yansıyan bilgilere göre çobanlık yapan Dinler, hayvanlarını otlattığı dağlık alanda yıldırım isabet etmesiyle olay yerinde hayatını kaybetti. Bölgedeki başka bir çobanın haber vermesiyle olay yerine ekipler sevk edildi. Dinler'in cenazesi otopsinin ardından ailesine teslim edildi ve Gözdeğmez'de toprağa verildi.
Dinler'in yaşı kaynaklarda farklı geçiyor: İSİG Meclisi, Şehrivan ve Hakkari İl Sesi 13, Mezopotamya Ajansı ve bazı ulusal haber siteleri ise 14 yaşında olduğunu bildirdi.
"13 yaşında işçi olmaz, 13 yaşında çocuk olur"
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, Dinler'in ölümünü bu yıl tespit edebildiği 70. çocuk işçi ölümü olarak kayda geçirdi. Umut-Sen, İSİG'in paylaşımını aktararak "13 yaşında işçi olmaz, 13 yaşında çocuk olur. Ama bu düzende yoksul çocuklar çalışırken ölür!" dedi.
Yasanın görmediği çocuklar
4857 sayılı İş Kanunu'nun 71. maddesi 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılmasını yasaklıyor; 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu eğitim çağını tamamlamış çocuklar ise ancak bedensel, zihinsel ve sosyal gelişmelerine ve okula devamlarına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabiliyor. Ancak aynı kanunun 4. maddesi, 50 ya da daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işyerlerini kapsam dışında bırakıyor. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu da işçi çalıştırmadan kendi nam ve hesabına üretim yapanları kapsamına almıyor. Bu nedenle hayvancılıkta ve küçük tarım işletmelerinde, çoğu zaman aile emeğinin parçası olarak çalışan çocuklar hem çalışma yaşı yasağının hem de iş sağlığı ve güvenliği denetiminin fiilen dışında kalıyor.
Kırsal yoksulluk, mevsimlik tarım ve hayvancılıkta ucuz ya da ücretsiz aile emeğine dayalı üretim, çocukları en tehlikeli koşullarda çalışmaya itiyor. Çocuk işçiliğine karşı çıkış, yalnızca bireysel ihmali değil, yoksul ailelerin çocuklarını okuldan ve oyundan koparan bu ekonomik düzeni sorgulamayı gerektiriyor. Emek örgütleri, çocuk işçiliğinin her biçiminin yasaklanmasını, tarım ve hayvancılığın iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının tam kapsamına alınmasını ve yoksul ailelere çocuklarını çalıştırmak zorunda bırakmayacak sosyal destek sağlanmasını talep ediyor.
