İstanbul Arnavutköy'ün Sazlıbosna mevkiindeki TOKİ inşaatında çalışan işçiler, üç aydır ödenmeyen ücretleri için başlattıkları eylemi kazanımla sonuçlandırdı. İşçilerin birlikte örgütlendiği Patronların Ensesindeyiz (PE) Ağı, 19 Ekim akşamı yaptığı paylaşımda işçilerin "tüm haklarımızı Ilgın İnşaat'tan söke söke aldık" dediğini duyurdu.
Üç ay ücretsiz, sigorta asgari ücretten
soL Haber'in 18 Ekim tarihli haberine göre, ana yüklenicisi Ilgın İnşaat olan şantiyede taşeron İEM Mühendislik üzerinden çalışan işçiler, PE Ağı ile birlikte yaptıkları açıklamayla şantiyede eylem başlattı. İşçiler üç aydır maaş alamadıklarını, asgari ücretten sigortalı gösterilip ücretlerinin kalanının elden verildiğini, tavanı akan ve hijyen koşullarından uzak konteynerlerde barınmak zorunda bırakıldıklarını anlattı.
İşçilerin en sert tepkisi, İstanbul'u etkileyen sel günü yaşananlara oldu: "İstanbul'u sel felaketinin vurduğu gün bizi kapının önüne koymaya kalktılar. Felaketin ortasında 'Çıkın gidin' dediler!" İşçiler, "3 aylık birikmiş alacaklarımızı derhal ödeyin! Haklarımızı alana kadar buradayız. Bu şantiye artık bizim direniş alanımızdır!" diyerek şantiyeden ayrılmayacaklarını açıklamıştı.
"Hiçbir patron duramadı, duramayacak"
PE Ağı'nın 19 Ekim'deki paylaşımında işçiler, "Bizleri köle olarak gören, ahırdan bozma konteynerlarda yaşamaya mahkum eden, alın terimizi gasp etmek isteyen patronlar[a] boyun eğmedik" dedi ve tüm alacaklarını eylemin ilk gününde Ilgın İnşaat'tan aldıklarını belirtti. Açıklama, "Örgütlenen, direnen işçilerin karşısında hiçbir patron duramadı, duramayacak. Hak gasplarına, kölelik koşullarına boyun eğmeyin" çağrısıyla sona erdi. Eyleme katılan işçi sayısı ve ödenen toplam tutar kamuoyuyla paylaşılmadı; şirketlerden de konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Aynı bölge, aynı tablo
Sazlıbosna'daki kamu eliyle yürütülen konut projelerinde ücret gaspı ilk kez gündeme gelmiyor. Eylül ortasında, bölgedeki Emlak Konut GYO projesinde ana yüklenici Albayraklar ile taşeron BHV İnşaat bünyesinde çalışan Yapı Yol-İş üyesi 75 işçi, üç aylık ücretleri için eyleme geçmiş; alacaklar 19 Eylül'de, eylemin dördüncü gününde hesaplarına yatmıştı. 7 Ekim'de ise Sazlıbosna TOKİ şantiyesinde Yapı AŞ-Temelkon Mühendislik ve taşeron BHV için çalışan DİSK/Dev Yapı-İş üyesi işçiler, muhatap bulamadıkları için çatıya çıkmıştı. Dev Yapı-İş, Ağustos'ta da aynı şantiyede aylardır ücret alamayan İranlı göçmen işçileri ziyaret etmişti.
Tablo, kamu konut idaresinin ihaleyle başlattığı zincirin her halkasında işçinin emeğinin nasıl ucuzlatıldığını gösteriyor: İş ana yükleniciden taşerona, taşerondan alt taşerona devrediliyor; ücret gecikince her şirket sorumluluğu bir diğerine atıyor. Oysa 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu olduğunu açıkça hükme bağlıyor. Aynı Kanun'un 34. maddesi de ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçiye iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkı tanıyor. Sazlıbosna'daki işçiler, yasanın kâğıt üzerinde tanıdığı bu hakları ancak iş bırakıp yan yana durduklarında kullanabildi.
