Senegal'de 13 sendika konfederasyonunun oluşturduğu Emeğin Savunması Sendikal Cephesi (FSDT – Front syndical pour la défense du travail), 21 Ekim Çarşamba başlayan 72 saatlik genel grevi bugün ikinci gününde sürdürüyor. Grev 23 Ekim Cuma'ya kadar devam edecek. Sendikalar ilk günün "iyi izlendiğini" açıkladı: RFI'nin Dakar muhabirinin aktardığına göre başkentte kamu otobüslerinin büyük kısmı depoda kaldı, toplu ulaşım büyük ölçüde felç oldu. Eğitim, sağlık, ulaşım, adalet ve elektrik sektörlerinde iş bırakıldı. Grevden önce, 20 Ekim Salı günü Dakar'da FSDT üyeleri yürüyüş yaptı.
Görev emriyle grev kırıcılığı
Senegal Kamu Hizmeti ve Çalışma Bakanlığı, grevden önceki pazartesi (19 Ekim) yaptığı açıklamada sendikaların usule uymadığını öne sürerek grevi "yasa dışı" saydı. Ulusal elektrik şirketi Senelec çalışanlarının ardından Dakar valisi 21 Ekim'de kamu otobüs şirketi Dakar Dem Dikk'in bazı sürücüleri için de görev emri (réquisition) çıkardı. Sendika temsilcilerine göre otobüsleri kullanmak için askerî personel getirildi. FSDT Teknik Koordinatörü Pape Birama Diallo tepki gösterdi: "Hükümet grevin yapılmasını engellemek için arkaik yöntemlerle her yolu deniyor. İşçilerin toplu olarak görevlendirilmesini kınıyoruz! En sevdikleri silah olan baskıya başvurarak yetkililer panik içinde olduklarını gösteriyor. Ama mümkün olduğu sürece diyaloğa açığız."
Talepler: Emeklilik, güvenceli sözleşme, sözlerin tutulması
Grevin arkasında geçim sıkıntısı var. Sendikalar emekçilerin artık geçinemediğini ve devletin taleplerini görmezden geldiğini söylüyor. Eylül başında yürürlüğe giren yeni İş Kanunu, işverenlerin işçileri dört yıla kadar belirli süreli sözleşmeyle çalıştırmasına izin veriyor; sendikalar bu sürenin iki yılla sınırlanmasını istiyor. Mayıs ayında imzalanan ulusal sosyal istikrar paktındaki taahhütlerin yerine getirilmediğini belirten FSDT'nin talepleri arasında emekli aylıklarının artırılması, zorunlu emeklilik yaşının 60'tan 65'e çıkarılması, birikmiş prim ödemelerinin yapılması ve 100 bin CFA frangı (yaklaşık 153 euro) tutarındaki konut yardımının gerçekten yaygınlaştırılması var. Sendikalar ayrıca büyük kamu şirketlerinde toplu ve keyfi işten çıkarmalar yapıldığını öne sürerek atılan işçilerin işe iadesini istiyor.
Borcun faturası emekçiye
Senegal ağır bir borç kriziyle boğuşuyor. RFI'ye göre kamu borcu 2024 sonunda gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 132'sine ulaştı; sendikalar borcun bir kısmının önceki Macky Sall hükümeti döneminde "gizlendiğini" söylüyor. Hükümet, kamu maliyesini "düzeltmek" için Uluslararası Para Fonu (IMF) ile 36 aylık, 2,2 milyar dolarlık bir program üzerinde anlaştı. Yükselen hayat pahalılığı, elektrik zamları ve kesintiler de öfkenin kaynakları arasında. Hükümet "para yok" derken sendikalar, IMF programıyla sıkılaşan bütçenin yükünün yine emekçilere yıkılmasına karşı çıkıyor.
Grev, Senegal'in 31 Ekim–13 Kasım arasında Afrika kıtasındaki ilk olimpik etkinlik olan Gençlik Olimpiyat Oyunları'na ev sahipliği yapmasından günler önce geldi. Greve katılan bir belediye çalışanı RFI'ye şöyle konuştu: "Şu anda Senegalli emekçilere saygı gösterilmezken milyarların döndüğü Gençlik Olimpiyatları'nı düzenleyemeyiz. İşçileri korkutmak yerine durumu yatıştırmak için düşünülmüş bir diyalog olmalı."
Kamu Hizmeti ve Çalışma Bakanı Mamadou Lamine Dianté pazartesi günü sendikalara grevi askıya alıp masaya dönme çağrısı yaptı. Saint-Louis'deki Gaston Berger Üniversitesi'nden siyaset bilimci Moussa Diaw ise hükümetin "çok geç" harekete geçtiğini ve grevin hem sendikaların örgütleme gücünün hem de hükümetin diyalog iradesinin sınavı olacağını söyledi: "Bir güç sınavı olacak."
