Şişecam'ın cam fabrikalarında fırın durdurma ve iş gücü daraltma süreci başladı. Evrensel'in 24 Ekim tarihli haberine göre Kristal-İş Sendikası Eskişehir Şubesinin üyelerine gönderdiği toplu bilgilendirme mesajında, Eskişehir Paşabahçe Fabrikasındaki C fırınının 1 Kasım'dan 2 Şubat'a kadar uyutulacağı, farklı bölgelerde de benzer hat kapatmalarının yaşanacağı ve işveren tarafından toplam 155 işçinin "fazlalık" ilan edildiği bildirildi. Şirketin kamuya yaptığı ayrıntılı bir açıklama bulunmuyor.
Cam işçileri, daralma gerekçesinin arkasında kıdemli ve yüksek ücretli işçilerin tasfiyesinin yattığını düşünüyor. Bir işçi Evrensel'e "Şişecam patronu küçülme kılıfı altında kıdemli ve maliyeti yüksek bulunan işçileri tasfiye etmek istiyor. Toplu iş sözleşmesini daha önce de deldi yine deliyor" dedi. İşçilere göre daralma listelerinde sağlık raporları ve istirahatlar da değerlendirme ölçütü olarak öne sürülüyor; sürgün ve rızasız görevlendirme tehditleri de gündemde.
Kristal-İş: Bedel işçilere ödetilemez
Türk-İş'e bağlı Kristal-İş'in Genişletilmiş Başkanlar Kurulu 20 Ekim'de genel merkezde toplandı. Sendikanın sonuç bildirisine göre toplantının öncelikli gündemi, Şişecam başta olmak üzere fabrikalarda sıklaşan disiplin kurulları, üyelerin iş sözleşmelerinin feshedilmesi ve işverenlerin üye sayısını daraltma talepleriydi. Bildiride "Çoklu krizler çağında, bu bedelin işçilere ödetilmesi ve istihdamın daraltılması kabul edilemeyeceği" belirtildi; disiplin kurullarının sıkı takipçisi olunacağı ve "haksız çıkarmalara neden olacak her türlü gelişmenin de ortak iradeyle karşısında durulacağı" vurgulandı. Bildiride asgari ücret politikasının genel ücret politikasına dönüştürülmesinin toplu pazarlık düzenini tehdit ettiğine de dikkat çekildi.
Evrensel'in haberinde ise sendikanın üyelerine gönderdiği mesajda işverenin "fazlalık" ifadesini benimsemesi eleştirildi; işçilerin, üretimden gelen gücün kullanılmasını da içeren somut bir eylem takvimi beklediği aktarıldı. Bir işçi, geçmişte işten çıkarma olmasın diye TİS'teki 2 bin liralık haktan vazgeçildiğini hatırlatarak "O 2 bin TL bizim sarı öküzümüzdü" dedi.
Kâr artıyor, işçi "fazla"
Şişecam'ın 2025 faaliyet raporuna göre şirketin konsolide FAVÖK'ü 2024'te 18,2 milyar TL'den 2025'te 24 milyar TL'ye, dönem kârı 6,9 milyar TL'den 9,5 milyar TL'ye yükseldi; şirket 13 ülkede yaklaşık 23 bin kişi çalıştırıyor. Evrensel'in yatırımcı raporlarından aktardığına göre işçilik maliyetinin üretim maliyetleri içindeki payı 2024'te yüzde 17, 2026'nın ilk yarısında yüzde 20 düzeyinde kaldı ve şirket Mısır'da ortağı olduğu düz cam fabrikasında yaklaşık 200 milyon dolarlık yeni bir hat açtı.
Tablo, krizin yükünün yine üretimi yapanlara kesilmek istendiğini gösteriyor: Kâr ve yatırım büyürken fırın duruşları, işçinin kıdemini ve toplu sözleşmeyle kazanılmış ücretini hedef alan bir pazarlık aracına dönüşüyor. 155 işçinin akıbetini, sendikanın bildirisindeki "ortak irade"nin fabrikalarda somut bir mücadeleye dönüşüp dönüşmeyeceği belirleyecek.
