Mersin'in Tarsus ilçesine bağlı Yenice Mahallesi'ndeki bir alçı fabrikasında 6 Kasım'da çatı temizliği yapan iki işçi, yaklaşık 20 metre yükseklikten zemine düştü. Ağır yaralanan Ali Bolat (40) kaldırıldığı Tarsus Devlet Hastanesi'nde aynı gün yaşamını yitirdi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yoğun bakımında tedavi gören Ahmet D. de 8 Kasım'da kurtarılamadı. Savcılık soruşturma başlattı; fabrika yetkilileri ifadeleri alınmak üzere gözaltına alındı.
Yüksekten düşme: önlenebilir ölüm
Yüksekten düşme, Türkiye'de iş cinayetlerinin en sık görülen nedenlerinden biri. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) eylül raporuna göre yalnızca eylül ayında iş cinayetlerinde hayatını kaybeden 226 işçiden 41'i yüksekten düşerek öldü.
Çatı üzerinde çalışma, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) ve Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'ne göre özel önlem gerektiren yüksek riskli bir iştir. İşveren risk değerlendirmesi yapmak, çatı kenarlarına korkuluk ya da güvenlik ağı kurmak, kırılgan çatı yüzeyleri üzerinde yürüme yolları sağlamak, işçiye ankraj noktasına bağlı emniyet kemeri vermek ve kullanılmasını denetlemek zorundadır. Yönetmelik, düşmeye karşı toplu koruma önlemlerinin kişisel donanımdan önce gelmesini şart koşar. Bu yükümlülükler işi alt işverene vermekle de ortadan kalkmaz: 6331'in 4. maddesi işverenin sağlık ve güvenlik yükümlülüğünü, 22. maddesi ise asıl işverenin alt işverenle birlikte sorumluluğunu düzenler.
Soruşturmada sorulması gerekenler açık: Çatıda korkuluk ya da ağ var mıydı? İşçilere emniyet kemeri verildi mi, bağlanacak bir hat var mıydı? Çatı temizliği için risk değerlendirmesi yapılmış mıydı? İşçiler fabrikanın kadrolu işçisi mi, yoksa dışarıdan çağrılan bir taşeronun işçisi miydi? Türk Ceza Kanunu'nun 85. maddesi taksirle öldürmeyi, birden fazla kişinin ölümüne yol açılmışsa ağırlaşan cezayla düzenler; bilinçli taksirde ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.
Ali Bolat ve Ahmet D.'nin ölümü "kaza" değil; önlemi alınmamış bir riskin, maliyet hesabının işçinin canından önce geldiği bir çalışma düzeninin sonucu. Sorumluların yargılanması, bu ölümlerin sonuncusu olmasının ilk koşulu.
