İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da yaşanan patlamada ağır yaralanan işçi Abdullah Kılınç, tedavi gördüğü İzmir Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yaşamını yitirdi. Şanlıurfa Suruçlu Kılınç'ın ölümünü İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi 11 Kasım'da duyurdu: "HABAŞ'ta ağır yaralanan bir işçi arkadaşımızı daha kaybettik." Evrensel ve bianet'e göre Kılınç, patlamada yaşamını yitiren 19. işçi oldu.
bianet, Anadolu Ajansı'nın aynı ölümle birlikte can kaybını 18 olarak verdiğini, ancak AA listesinde enkaz altında bedenine ulaşıldığı bildirilen Güner Gökçe'nin adının bulunmadığını not ediyor. Evrensel, Barış Güney'e ait DNA eşleşmesinin hâlâ tespit edilemediğini yazıyor. bianet'e göre altı işçinin tedavisi sürüyor.
Hayatını kaybeden 19 işçi
bianet'in derlediği listeye göre patlamada yaşamını yitiren işçiler şunlar: Abdülkadir Kınacı, Abdullah Kılınç, Barış Güney, Ceylan Bıyıklı, Ersin Oğuz, Fatih Işık, Ferhat Maraşlı, Göksel Ünaldı, Güner Gökçe, Hüsnü Ersoy, İlker Sığırtmaçoğlu, Kadir Kaan Özçelik, Mustafa Sert, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Serkan Kurt, Uğur Temel, Yasin Taşçı.
Baro: "Basit taksir değil"
İzmir Barosu aynı gün patlamaya ilişkin suç duyurusu dilekçesini ilgili makamlara sundu. Dilekçe; HABAŞ A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, fabrika ve tesis sorumluları, iş güvenliği uzmanları, teknik yetkililer ve soruşturmada belirlenecek diğer şüphelileri kapsıyor. Baro, fiillerin başta olası kastla öldürme ya da bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma suçları olmak üzere değerlendirilmesini istedi.
Dilekçede iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin mevzuata uygun alınıp alınmadığının, bakım ve denetimlerin yapılıp yapılmadığının ve yöneticilerin riskten haberdar olup olmadığının araştırılması talep edildi. Tesiste geçmişte de iş kazaları ve işçi ölümleri yaşandığı hatırlatılarak geçmiş kaza kayıtlarının, iş güvenliği raporlarının ve denetim belgelerinin geriye dönük incelenmesi, delillerin karartılmasını önleyecek koruma tedbirlerinin uygulanması ve kamu davası açılması istendi.
İzmir Barosu Başkanı Av. Serhat Sökmen, "18 işçimizi kaybettiğimiz bu acı olayın tüm sorumluları adalet önünde hesap vermelidir" dedi ve baronun 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76. ve 95. maddeleri uyarınca soruşturmanın her aşamasını izleyeceğini açıkladı. Baro açıklaması Kılınç'ın ölümünün duyurulmasından önce hazırlandığı için 18 sayısını kullanıyor.
Olası kast ile bilinçli taksir arasındaki fark
Türk Ceza Kanunu'nun 21/2. maddesine göre olası kast, kişinin suçun unsurlarının gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesidir; bu durumda kasten öldürme (TCK 81) cezası, ağırlaştırılmış müebbet yerine 20-25 yıl, müebbet yerine 15-20 yıl hapis olarak uygulanır. Bilinçli taksirde (TCK 22/3) fail sonucu öngörür ama istemez; taksirle birden fazla kişinin ölümünde 85/2. madde 2-15 yıl hapis öngörür, bilinçli taksirde bu ceza üçte birden yarıya kadar artırılır. Baronun talebi, ölümlerin "kaza" ya da basit ihmal değil, riskin bilinip göze alındığı bir sonuç olarak yargılanmasıdır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi, işvereni işle ilgili her türlü riskin önlenmesi, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması ve önlemlerin uygulanmasının izlenmesiyle yükümlü kılıyor. Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay 10 Kasım'da patlamanın, çelikhanede ark ocağı çanağı taşınırken vinç yolu kirişinin bağlantılarından ayrılarak şarj vinci ve çanakla birlikte düşmesiyle meydana geldiğini açıklamıştı.
Soruşturma
Başsavcılık, Başaran'ın da aralarında bulunduğu 11 kişi hakkında 10 Kasım'da gözaltı kararı vermiş; Başaran İstanbul Kartal'da gözaltına alınmıştı. Cumhuriyet'in 11 Kasım akşamı duyurduğuna göre Başaran dahil 11 şüpheli adliyeye sevk edildi.
On dokuz işçinin hayatı, üretimin hızı ve kâr hesabının yanında ucuz görüldü. Bu kez sorumluların holdingin tepesine kadar hesap vermesi, sendikaların, baroların ve işçi ailelerinin soruşturmanın her adımını izlemesine bağlı.
