Manisa'nın Soma ilçesinde ücret ve toplu iş sözleşmesinden doğan alacakları için Ankara'ya yürüyen İmbat Madencilik işçilerine, yürüyüşün üçüncü gününde şirket yönetiminden bir mesaj geldi. ANKA'nın aktardığı ve Evrensel, BirGün ile bianet'in yayımladığı mesajda şirket, yaşadığı mali krizin sorumlusu olarak kömür sattığı termik santrali işaret etti.
Eynez bölgesinde yer altı kömür üretimi yapan ve yaklaşık 4 bin 200 kişiyi istihdam eden İmbat, mesajda "tarihinin en ağır mali ve idari sürecinden" geçtiğini belirtti.
Şirketin gerekçesi: TORKU borcu
Mesaja göre Soma B Termik Santrali'ni kontrol eden Konya Şeker (TORKU), şirkete 1 milyar 475 milyon TL tutarındaki kömür bedelini ödemedi. bianet'in ANKA'ya dayanarak aktardığına göre şirket, krizin Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ile yürütülen kömür tedarik düzeninin bozulmasından da kaynaklandığını öne sürdü. Evrensel ise şirketin işçi alacaklarının ödenmesini bu alacağın tahsil edilmesine bağladığını yazdı.
Mesajda şu ifadeler yer aldı: "Şirketimizin kasasında saklanan, çalışanlarımızdan esirgenen bir para yoktur. Varlıklarımız ipotek altındadır. Maaşları düzenli ödeyebilecek başka bir mali kaynağımız kalmamıştır. Bu gerçekler bütün belgeleriyle devletimizin ilgili makamlarına sunulmuştur." Şirket, imkânı olduğu hâlde ödeme yapmadığı yönündeki söylentilerin gerçeği yansıtmadığını da savundu.
Konya Şeker'in bu iddialara ilişkin bir açıklaması, haberin hazırlandığı saate kadar kaynaklarda yer almadı.
Yürüyüş barikatta sürüyor
İşçiler, bir yılı aşkın süredir düzenli ödenmeyen ücretleri ve 2014'ten bu yana alamadıklarını söyledikleri toplu sözleşme haklarının ödenmesi için 27 Ekim'de Soma'dan yola çıkmıştı. Yürüyüş, ikinci gün biber gazlı müdahaleyle, üçüncü gün olan 29 Ekim'de ise Kırkağaç'ta jandarma barikatıyla durduruldu. Türkiye Maden İşçileri Sendikası, madencilerin haklarını alana kadar direnişi sürdüreceğini açıkladı.
Hukuki çerçeve
İşverenin mali sıkıntısı, işçinin ücret alacağını ortadan kaldırmıyor. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesine göre ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir; bu durum toplu nitelik kazansa bile grev sayılmaz ve ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Ücretin ödenmemesi aynı zamanda 24/II-e maddesi uyarınca işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme ve kıdem tazminatı talep etme hakkı veriyor. Şirketin üçüncü kişilerden alacağını tahsil edememesi, kanunun öngördüğü mücbir neden kapsamında sayılmıyor; bu nedenle işçi alacaklarının şirketin başka bir firmayla uyuşmazlığına bağlanması hukuken işçiye karşı ileri sürülebilecek bir gerekçe değil.
