Emek Partisi (EMEP) Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yayımladığı işkolu istatistikleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sigortalı işçi verileri arasındaki farkları TBMM gündemine taşıdı. Evrensel'in 12 Ekim 2026'da aktardığına göre Bayhan, Bakan Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle 12 soruluk bir soru önergesi verdi ve bu farkların sendikaların toplu iş sözleşmesi yetkilerini nasıl etkilediğinin açıklanmasını istedi.
Önergedeki rakamlar
Önerge, BirGün yazarı Prof. Dr. Aziz Çelik'in 5 Ekim 2026 tarihli "Parça yine bütünü aştı: Bakanlık verileri şüpheli!-2" başlıklı yazısındaki verilere dayanıyor. Buna göre Temmuz 2026'da SGK'nin çırak, stajyer ve kursiyerler hariç açıkladığı sigortalı işçi sayısı 17 milyon 627 bin 578. Bakanlığın aynı dönem işkolu istatistiklerinde açıkladığı işçi sayısı ise 17 milyon 630 bin 735. Yani SGK verisinden türetilmesi gereken Bakanlık rakamı, SGK toplamını 3 bin 157 kişi aşıyor.
Bayhan, Ocak 2023 ile Temmuz 2026 arasında SGK verilerinde sigortalı işçi sayısının 725 bin 784 kişi, Bakanlık istatistiklerinde ise 1 milyon 467 bin 195 kişi arttığını; iki artış arasındaki farkın 741 bin 411 kişiye ulaştığını belirtti. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun işkolu istatistiklerinde SGK kayıtlarının esas alınmasını öngördüğünü hatırlatan Bayhan, Bakanlığın hangi veri kaynağı ve hesaplama yöntemiyle bu sayılara ulaştığını sordu.
Çelik'in yazısına göre sendika üyesi olamayacak gruplar düşüldüğünde fark büyüyor: Ceza infaz kurumlarında çalıştırılan ve SGK'de sigortalı görünen ortalama 77 bin hükümlü ve tutuklu hesaptan çıkarıldığında Bakanlık rakamı yaklaşık 80 bin kişi fazla kalıyor. Bunlar Çelik'in kamuya açık verilerle yaptığı hesaplamalar; işveren vekillerinin sayısı bilinmediği için bu hesaba dahil değil.
Yüzde 1 barajıyla bağlantısı
İşkolundaki toplam işçi sayısı, sendikaların toplu sözleşme yetkisi için aşmak zorunda olduğu yüzde 1 işkolu barajının paydasını oluşturuyor. Payda yüksek hesaplanırsa sendikaların üyelik oranı olduğundan düşük görünüyor. Bayhan, Temmuz 2026 istatistiklerine göre Güvenlik-Sen'in 29, Bağımsız Maden-İş'in 63 üye eksiğiyle barajın altında kaldığına dikkat çekti ve "İşçilerin sendika seçme ve toplu pazarlık hakları, nasıl hesaplandığı açıklanmayan istatistiklere bağlı olamaz" dedi.
Önergede ayrıca olası hesaplama hatalarının bu iki sendika başta olmak üzere yetki süreçlerini etkileyip etkilemediğinin araştırılıp araştırılmadığı, idari inceleme başlatılıp başlatılmadığı ve işkolu bazındaki verilerle yöntemlerin sendikalara ve araştırmacılara açılıp açılmayacağı soruluyor.
Ne biliniyor, ne bilinmiyor?
Önerge bir soru ve iddia niteliği taşıyor. Bakanlık istatistiklerinde hata bulunduğu ya da herhangi bir sendikanın bu nedenle yetkisini kaybettiği resmî olarak tespit edilmiş değil; Bakanlığın önergeye vereceği yanıt bekleniyor. Çelik de yazısında, sorularını ilk kez sorduğundan bu yana Bakanlıktan bir açıklama gelmediğini belirtmişti.
Bayhan, EMEP'in "Barajsız sendika, yasaksız grev, güvenceli iş" kampanyası kapsamında hazırlanan ve 16 Haziran 2025'te muhalefet partilerinin desteğiyle TBMM'ye sunulan 2/3163 esas numaralı kanun teklifinin Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda beklediğini de hatırlattı ve Bakanlığın teklife ilişkin tutumunu sordu.
Sendikal yetki süreçlerine ilişkin son örnekler: Smart Solar'da Enerji-Sen çoğunluk sağladı ve OMYA Madencilik Kemalpaşa'da sendika hakkı için eylem. Kamu tarafındaki baraj tartışması için: Memur sendikalarına yüzde 5 baraj önerisi.
