Güneş paneli üreticisi Smart Güneş Teknolojileri'nin İzmir Aliağa fabrikasında sendika hakkı için süren direniş, bugün yeni bir aşamaya geçti. DİSK/Enerji-Sen yöneticileri ve işten atılan işçilerden oluşan heyet Ankara'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na giderek toplu iş sözleşmesi yetkisi için resmî başvuruyu yaptı.
Heyet dün gece fabrika önünden yolcu edilmişti. Gece vardiyası çıkışında toplanan işçiler halaylarla uğurladıkları arkadaşlarına güç verdi. Evrensel'in aktardığına göre Bakanlık, başvuruya 11 gün içinde dönüş yapacağını bildirdi.
"85 arkadaşımız atılsa bile çoğunluk bizde"
Bakanlık önünde konuşan Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin, işten çıkarmalara rağmen fabrikadaki çoğunluğun değişmediğini söyledi: "2 Kasım bizim için bir milattı. Bakanlığa geldik ve yetki tespitimizi yaptırıp başvurduk. 85 arkadaşımız işten çıkarılmış olsa bile hâlâ içeride yüzde 70 çoğunluğumuz elimizde. Enerji-Sen'den başka hiçbir sendika şu an başvuru yapabilecek durumda değil."
Sendika X hesabından yaptığı açıklamada da "Zafer direnen emekçinin" diyerek şunları yazdı: "Eylül ayından bu yana tüm baskılara, tüm yalanlara ve tüm yıldırma girişimlerine karşı geri adım atmayan Smart Güneş Teknolojileri Aliağa işçileri iradesini ortaya koydu, sarı sendikayı kapı dışarı etti." Enerji-Sen, atılan 85 işçi fabrikaya geri dönene ve "insanlık ve işçilik onuruna yakışır" bir toplu iş sözleşmesi imzalanana kadar mücadeleyi sürdüreceğini açıkladı.
İşçiler ise fabrika içinde TES-İŞ ve işveren tarafından baskı ve tehditlerin sürdüğünü anlattı: "Baskılara ve birliğimizi bozma hamlelerine müsaade etmedik, etmeyeceğiz. Bizler ekmeği, çocukları için uğraşan işçileriz. Sadece istediğimiz sendikada örgütlenip zaten kazanmış olduğumuz haklarımızı istiyoruz. Buradan patrona sesleniyoruz: Sendikamızın yetkisini tanıyın, taleplerimizi verin."
Patronun işten atmalarla, istifa baskısıyla ve sarı sendikayla bölmeye çalıştığı Smart işçileri, örgütlü kaldıkça kazandığını bir kez daha gösterdi. Şimdi sıra yetkinin tanınmasında ve atılan işçilerin geri dönüşünde.
Hukuki çerçeve: Yetki nasıl alınır, itiraz ne anlama gelir?
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 41. maddesine göre, kurulu olduğu iş kolunda işçilerin en az yüzde birini üye kaydetmiş bir işçi sendikası, toplu sözleşmenin kapsayacağı işyerinde çalışan işçilerin yarısından fazlasını (işletme sözleşmelerinde yüzde 40'ını) üye yapmışsa toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir. Sendika, 42. madde uyarınca Bakanlığa başvurur; Bakanlık başvuru tarihindeki işçi ve üye kayıtlarına göre çoğunluk tespiti yapar ve sonucu taraflara bildirir.
Kanunun 43. maddesine göre işveren ya da başka bir sendika, tespite karşı tebliğden itibaren altı iş günü içinde iş mahkemesinde itiraz edebilir. İtiraz, yetki sürecini durdurur. Bu nedenle uygulamada patronlar çoğu kez itirazı, sendikalaşmayı aylarca geciktirmenin aracı olarak kullanıyor. Enerji-Sen'in başvurusunun ardından asıl sınav, Bakanlığın tespitinin ve olası bir itirazın ne kadar hızlı sonuçlanacağı olacak.
Atılan 85 işçi açısından da hukuk açık: Anayasa'nın 51. maddesi işçilere önceden izin almaksızın sendika kurma ve sendikaya üye olma hakkı tanır. 6356 sayılı Kanun'un 25. maddesi, sendika üyeliği veya sendikal faaliyet nedeniyle işten çıkarmayı yasaklar. Sendikal nedenle feshedilen işçi, işe iade davası açabilir; mahkeme fesih nedeninin sendikal olduğunu tespit ederse işçiye, işe iade edilsin ya da edilmesin, bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat ödenir.
