Marmara Denizi'nde 2 Eylül gecesi Silivri açıklarında M/T Alsu tankeriyle çarpışarak batan Tuğberk İmamoğlu gemisinin mürettebatından sekiz denizcinin aileleri, batışın ikinci ayında yeniden seslendi. Deniz Kazalarında Canlarını Kaybeden Aileler Platformu (DKCKAP) çağrısıyla aileler bugün Silivri'de basın açıklaması yaptı.
Platform çağrısında "Aradan geçen zamana rağmen ailelerin bekleyişi, soruları ve adalet arayışı devam ediyor" diyerek yetkililerden somut adımlar talep ettiklerini belirtmişti. Ailelerin talebi açık: "Aramalar son denizcimize ulaşılana kadar devam etsin. Aileler bilgilendirilsin, çalışmalar şeffaf yürütülsün."
Açıklamaya Umut-Sen ve depo, liman, tersane ve deniz işçilerini örgütleyen DGD-SEN de çağrı yapmıştı. Umut-Sen, "Tüm İstanbulluları geminin batışının 2. ayında arama çalışmalarının genişletilmesi için ailelerin gerçekleştireceği basın açıklamasına katılmaya çağırıyoruz" demiş, DGD-SEN ise "Son denizciye ulaşana kadar ailelerle birlikte mücadeleye devam edeceğiz" çağrısını yapmıştı.
"Çıkarılamaz" denmişti
Gemideki 10 mürettebattan kaptan Yaşar Kayhan'ın naaşına 14 Eylül'de ulaşılmıştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu 17 Eylül'de "Denizden artık bir insan çıkarma ihtimalimiz zor gözüküyor" demişti. TPAO'nun ROV ve derin deniz vinci donanımlı Mukavemet gemisi 24 Ekim'de batık sahasına gitti; 28 Ekim'de ikinci kaptan Rahmi Temel'in naaşı yaklaşık 720 metre derinlikten çıkarıldı ve 31 Ekim'de İzmir'de toprağa verildi.
Aileler ve destekçileri, "#OptimusMukavemetBirlikteArasın" etiketiyle, Girne açıklarındaki gemi faciasında arama çalışmalarına katılan derin su araştırma gemisi Optimus Prime'ın da Mukavemet'e destek için batık sahasına gönderilmesini istiyor. Rahmi Temel'in cenazesinde bir araya gelen aileleri DKCKAP şöyle anlattı: "Bir yanda son vedanın acısı, diğer yanda hâlâ beklenen sekiz denizcinin hasreti."
"İmkânsız" denilen derinlikten bir naaşın çıkarılabilmiş olması, ailelerin baştan beri sorduğu soruyu daha da yakıcı hale getiriyor. Denizde ölen de işçidir; sekiz deniz işçisinin bedenlerinin dipte bırakılması kabul edilemez.
"Optimus Prime derhal Silivri'ye sevk edilmeli"
Aileler adına açıklamayı, gemide aşçı olarak çalışan Abdülbaki Mirzaoğlu'nun kardeşi Nusret Mirzaoğlu yaptı. Mirzaoğlu, ailelerin adalet, şeffaflık ve insaniyet temelinde yürüttüğü mücadelede yeni bir aşamaya gelindiğini söyledi: "Haftalardır dinmeyen bir acıyla bugün kararlılıkla sürdürdüğümüz çağrılar zemin bulmuş; nihayet derin su kabiliyetine sahip Mukavemet gemisi bölgeye sevk edilerek çalışmalara başlamıştır. Bu girişimin ilk somut sonucu olarak 57 gün boyunca denizin 720 metre derinliğinde kalan ikinci kaptanımız Rahmi Temel'in naaşına ulaşılmış ve denizden çıkarılmıştır."
Mirzaoğlu, aramaların hızlandırılması için şu çağrıyı yaptı: "Mevcut teknik imkanları birleştirmek ve operasyonu en üst seviyeye çıkarmak ve süreci hızlandırmak adına Akdeniz'de 554-649 metre derinlikten 13 naaş çıkarıp rüştünü ispatlamış Optimus Prime gemisi derhal Silivri'ye sevk edilmelidir. Bütün imkanlar birleştirilsin, Mukavemet ve Optimus Prime omuz omuza çalışsın." Aileler, Silivri Kaymakamlığı, Silivri Belediyesi, yerel kurumlar, Silivri halkı ve AFAD'a da teşekkür etti.
Hukuki çerçeve: Yaşam hakkı ve devletin arama ile soruşturma yükümlülüğü
Anayasa'nın 17. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. maddesi, devlete yalnızca yaşamı koruma değil, ölümlerin ardından etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü de yükler. Anayasa Mahkemesi ve AİHM içtihadında bu "usul yükümlülüğü"; olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını, delillerin toplanmasını ve yakınların sürece etkin katılımını kapsar. Ulaşılabilir naaşların ve batıktaki delillerin, imkânlar olduğu halde yeterli çaba gösterilmeden bırakılması bu yükümlülük bakımından sorun doğurur. Ailelerin bilgilendirilme talebi de bu katılım hakkının parçasıdır.
Çarpışmada kusuru bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 85. maddesindeki taksirle öldürme hükümleri uygulanır. Birden fazla kişinin ölümüne neden olunması halinde ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapistir. Soruşturmayı Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı yürütüyor. Gemiadamları 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabidir; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gemi işletenlerine risk değerlendirmesi ve önleyici tedbir yükümlülüğü getirir. Türkiye'nin taraf olduğu ILO Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC 2006) de gemi sahibinin, denizcinin ölümü halinde mali güvence sağlamasını şart koşar.
