Ordu'nun Mesudiye ilçesinde Toplu Konut İdaresi (TOKİ) için yapımı süren konut projesinde çalışan inşaat işçileri, üç aydır ödenmeyen ücretlerini eylemle aldı.
Ücretleri taşeron firma tarafından üç aydır ödenmeyen işçiler, geçen hafta yapımı süren blokların çatısına çıkarak iş bırakmıştı. Taleplerine yanıt alamayan işçiler 1 Kasım sabahı eylemi büyüterek şantiyedeki kule vincine çıktı. Umut-Sen'in aktardığına göre vinçte beş işçi vardı; şantiyede Beysan Grup ve Üç-El Mühendislik firmaları çalışıyor.
Yerel basında yer alan bilgilere göre metrelerce yükseklikte süren eylem kısa sürede yankı buldu. Görüşmelerin ardından taşeron firma geri adım attı; işçilerin üç aylık birikmiş alacakları aynı gün banka hesaplarına yatırıldı. Paranın hesaplarına geçtiğini teyit eden işçiler eylemlerini sonlandırdı.
Mesudiye'deki sonuç, ücretlerin aylarca ödenmediği şantiyelerde işçilerin elinde tek bir gücün olduğunu bir kez daha gösterdi: birlikte iş bırakmak. Aylarca ödenmeyen ücretler, işçiler vince çıktığı gün ödendi. Ama işçilerin hakkını almak için canlarını riske atmak zorunda kalması, TOKİ ve denetim makamlarının ücret ödenip ödenmediğini zamanında denetlemediğini de gösteriyor. Kayseri'de Kartal Kavşağı şantiyesinde iş bırakan işçiler ise ödeme sözünün yerine getirilmesini bekliyor.
Hukuki çerçeve: İş görmekten kaçınma hakkı ve kamu idaresinin denetim yükümlülüğü
4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesine göre ücret en geç ayda bir ödenir. 34. maddeye göre ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir neden dışında ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir. Bu durum toplu bir nitelik kazansa bile grev sayılmaz ve ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Bu hakkı kullanan işçinin sözleşmesi devamsızlık gerekçesiyle feshedilemez. Ücreti ödenmeyen işçi ayrıca 24/II-e maddesi uyarınca sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını talep edebilir.
Taşeron zincirinde sorumluluk dağılmaz. İş Kanunu'nun 2. maddesine göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte (müteselsil) sorumludur. Kamu ihalesiyle yaptırılan yapım işlerinde uygulanan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 34. maddesi de idareye, işyerinde ücreti ödenmeyen işçi olup olmadığını kontrol etme ve ödenmeyen ücretleri yüklenicinin hakedişinden keserek işçiye ödetme görevi veriyor. Bu kurala göre alt yüklenicilerin işçileri de yüklenicinin işçisi sayılıyor. Yani TOKİ "taşeronun sorunu" diyerek işin içinden çıkamaz.
